Een balkon ligt per definitie in de wind. Het steekt uit, het zit hoger dan de omgeving, en er is zelden iets dat de wind breekt. Daardoor is een balkon van vier vierkante meter dat op papier een prachtige buitenruimte is, in de praktijk vaak drie maanden per jaar bruikbaar. Een windscherm verandert dat, maar op een balkon gelden andere regels dan in een tuin — en die bepalen grotendeels wat er kan.
Eerst: wie beslist er over?
Bij een appartement is de buitenzijde van het gebouw in vrijwel alle gevallen gemeenschappelijk eigendom, ook het balkon dat je in gebruik hebt. Dat betekent dat de VvE gaat over wat er aan de buitenkant verandert: kleur, afmeting en de manier van bevestigen. Veel VvE’s hebben hierover een besluit of een huishoudelijk reglement met een vaste kleur en een maximale hoogte. Vraag dat op voordat je iets koopt; achteraf terugdraaien is duur en ongezellig.
Huur je, dan geldt bovendien dat je niets blijvends mag aanbrengen zonder toestemming van de verhuurder. Dat sluit boren in de balustrade of de muur in de meeste gevallen uit, en dat is precies de reden waarom klemsystemen op een balkon zo veel worden gebruikt.
De vier oplossingen
Doek langs de balustrade is de meest gebruikte: het wordt op maat gemaakt, met koorden of spanners aan het hekwerk bevestigd en is weer los te halen. Glazen balkonschermen bestaan in klemuitvoeringen en zijn comfortabel, maar zwaar en meestal duurder. Vouwbare windschermen op een voet zijn verplaatsbaar en vragen niets van de constructie, maar waaien bij harde wind om. En groen in bakken werkt als aanvulling, niet als hoofdoplossing: op een balkon is de wind te sterk en de bak te klein.

Bevestigen zonder te boren
Op een balkon wil je in het beton niet boren: de wapening zit soms dichter aan de buitenzijde dan je denkt, en vocht in een boorgat is op termijn de aanleiding voor betonrot. Werk daarom met de bestaande balustrade. Een doek met zomen en ogen laat zich met spanners, koorden of klembeugels aan het hekwerk hangen, en dat is sterk genoeg als het over de hele lengte wordt vastgezet in plaats van op vier punten. Hoe dat op een balkon en dakterras uitpakt staat in balkon en dakterras.
Hoogte: wat de VvE vaak toestaat
De gangbare grens is de hoogte van de balustrade zelf, soms met een beperkte strook erboven. Dat is minder dan je in een tuin zou kiezen, maar op een balkon heeft het wel effect: je zit er, je staat er zelden lang, en op zithoogte is een scherm van een meter al merkbaar. Wil je hoger, dan is dat vrijwel altijd een VvE-besluit en geen keuze van de bewoner.
- Vraag eerst het reglement van de VvE op: kleur, hoogte en bevestiging.
- Werk met de bestaande balustrade in plaats van met het beton.
- Zet het doek over de volle lengte vast, niet alleen op de hoeken.
- Reken op een dichte uitvoering als ook inkijk een rol speelt.
Wind op hoogte onderschat niemand twee keer
De windsnelheid neemt toe met de hoogte, en rond een gebouw ontstaan wervelingen die sterker zijn dan de wind in het open veld. Op de vierde verdieping staat een scherm dus aanzienlijk meer te verwerken dan in een achtertuin. Dat betekent twee dingen: de bevestiging moet royaal zijn uitgevoerd, en bij storm haal je een los scherm weg. Een doek dat met koorden hangt, is in tien minuten los — dat is geen zwakte maar precies de reden waarom het op een balkon werkt.

Privacy komt er meestal bij
Balkons kijken op elkaar uit, en wie wind wil weren wil doorgaans ook minder inkijk. Dat pleit voor een dichte uitvoering in een rustige kleur, eventueel met een transparante baan op ooghoogte zodat je zelf nog uitzicht hebt. De afwegingen tussen zicht houden en inkijk weren staan in privacy en inkijk.
Hoe je het aanpakt
Vraag eerst het VvE-reglement op, bepaal daarna welke zijde de windzijde is, meet de balustrade nauwkeurig op — lengte, hoogte en de hoekstukken apart — en kies een uitvoering die binnen het reglement past. In die volgorde loop je niet het risico dat je iets laat maken dat je niet mag ophangen. Het volledige overzicht van soorten staat in de soorten windschermen.
Water en afvoer
Een balkon heeft een afschot en een afvoer, en die zijn zelden royaal uitgevoerd. Zet je een zijde dicht tot op de vloer, dan kan water achter het doek blijven staan in plaats van over de rand weg te lopen. Laat daarom onderaan bewust een paar centimeter vrij of volg het afschot, zodat regenwater dat op het balkon komt nog bij de afvoer kan. Een plas achter een doek is niet alleen hinderlijk; op de lange duur is het de aanleiding voor vlekken en voor vocht in de dekvloer.
Opbergen in de winter
Op een balkon is het verstandig om een doek niet jaarrond te laten hangen. Niet omdat het de winter niet aankan, maar omdat de windbelasting op hoogte groot is en je het scherm vooral in het voor- en najaar gebruikt. Haal het bij voorspelde storm los, droog het en berg het plat of opgerold op in een droge kist. Dat verlengt de levensduur aanzienlijk en het kost je per keer een kwartier. Een doek dat vier seizoenen in de volle zon en wind hangt, is eerder versleten dan een doek dat twee seizoenen hangt en twee seizoenen binnen ligt.
Wil je het laten inmeten en uitvoeren, dan is je buitenruimte laten dichtmaken het vertrekpunt; monteer je zelf, dan laat je doek op maat maken voor de maten van je balustrade.



