Een verandadoek dat een paar centimeter te klein is, krijg je niet meer passend. Een doek dat te ruim is, gaat bollen en klapperen. Opmeten is daarom de belangrijkste tien minuten van het hele traject, en tegelijk de stap waar de meeste fouten worden gemaakt. Het goede nieuws: je hebt er weinig voor nodig. Een rolmaat van vijf meter, een waterpas of laser, een ladder, iemand die het andere uiteinde vasthoudt en een vel papier waarop je alles noteert. In dit artikel lopen we stap voor stap door de meting heen.
Stap 1: bepaal eerst hoe het doek bevestigd wordt
Meten zonder te weten hoe je het doek gaat vastzetten, heeft geen zin. Een doek in een kederrail moet exact tussen de profielen passen. Een doek met zeilogen en elastieken mag juist een paar centimeter kleiner zijn dan de opening, omdat de elastieken de rest overbruggen. Bij een klemlat heb je aan boven- en onderzijde extra materiaal nodig om onder de lat te klemmen. Bepaal die keuze dus eerst; in ons artikel over het bevestigen van een verandadoek staan de zes gangbare methodes op een rij.
Stap 2: meet de dagmaat, niet de constructie
Meet de vrije opening die je wilt dichtzetten: van binnenkant staander tot binnenkant staander, en van de onderkant van de balk tot de vloer. Dat is de dagmaat. Meet niet de buitenmaat van de overkapping, want dan bestel je een doek dat te groot is. Belangrijk: meet de breedte op drie hoogtes, boven, midden en onder, en de hoogte op drie plaatsen, links, midden en rechts. Bij bijna elke overkapping verschillen die maten enkele centimeters. Noteer ze allemaal.

Stap 3: controleer of het vlak wel haaks is
Meet beide diagonalen van het vlak, dus van linksboven naar rechtsonder en van rechtsboven naar linksonder. Zijn die gelijk, dan is de opening haaks en kun je met een rechthoekig doek uit de voeten. Verschillen ze meer dan twee centimeter, dan staat je constructie scheef en heb je een doek nodig dat als vierhoek wordt uitgesneden. Geef in dat geval alle vier de zijden plus beide diagonalen door, dan kan de zeilmaker het patroon exact uitzetten. Dit is de meest voorkomende oorzaak van een doek dat scheef hangt.
Stap 4: houd rekening met de vloer
Een terras loopt bijna altijd iets af, voor de waterafvoer. Meet daarom de hoogte echt op meerdere punten en beslis hoe het doek onderaan moet eindigen. Wil je het tot op de tegels laten komen, dan houdt het meer wind tegen, maar staat de onderzoom in het vuil en het vocht. Laat je twee tot drie centimeter ruimte, dan blijft de zoom droger en gaat het doek langer mee. Voor de meeste situaties is die kleine kier de betere keuze.
Stap 5: bepaal de plaats van ramen, ritsen en ogen
Als je doek transparante delen krijgt, meet dan vanaf de vloer op welke hoogte je zittend uitkijkt. Voor een gemiddelde stoel ligt de onderkant van het venster prettig op ongeveer zestig tot zeventig centimeter. Een rits als doorgang zet je bij voorkeur niet in een hoek maar minstens een halve meter van de staander, zodat je er comfortabel doorheen loopt. En geef de gewenste afstand tussen de zeilogen door: dertig tot veertig centimeter is gangbaar, vijfentwintig bij winderige locaties.

Stap 6: teken het uit en controleer
Maak een eenvoudige schets van het vlak, gezien vanaf de buitenkant, en zet daar alle maten in. Noteer erbij welke kant boven is en aan welke zijde de muur zit. Loop de schets daarna nog een keer na met de rolmaat in de hand. Een meting die je twee keer hebt gedaan en die twee keer hetzelfde resultaat gaf, is betrouwbaar. Kloppen de getallen niet, meet dan opnieuw in plaats van te middelen.
Veelgemaakte meetfouten
- Maar op een plek meten en aannemen dat de rest gelijk is.
- De buitenmaat van de constructie doorgeven in plaats van de dagmaat.
- Zelf al krimp of speling verrekenen; geef de gemeten maten door en laat de zeilmaker de toeslag bepalen.
- Vergeten te vermelden welke bevestiging je gebruikt.
- Meten met een slap meetlint over een afstand van vier meter, waardoor je centimeters verliest.
En dan: bestellen
Met een schets, alle maten en de gekozen bevestiging heb je alles in handen. Twijfel je of je constructie geschikt is om een doek aan te hangen, lees dan eerst ons artikel over het zeil voor een overkapping. Wil je weten welke opties er verder bij een maatwerkdoek horen, dan vind je die in het artikel over het verandadoek op maat. Je doek laten maken op de gemeten afmetingen kan via de verandazeilen van Hekwerkwebshop.