Regen en wind zijn voor een verandadoek dagelijkse kost. Vorst en sneeuw zijn dat niet, en juist daar gaat het mis. Pvc gedraagt zich onder het vriespunt heel anders dan bij vijftien graden, en natte sneeuw weegt meer dan de meeste mensen inschatten. In dit artikel lees je wat je doek in de winter aankan, welke handelingen je in die periode juist niet moet doen en hoe je een doek dat blijft hangen zonder schade door het seizoen krijgt.
Wat kou met pvc doet
Pvc dankt zijn soepelheid aan weekmakers. Bij lage temperaturen worden die minder beweeglijk en wordt het materiaal stugger; onder het vriespunt is een doek merkbaar harder en brozer dan in de zomer. Het hangt daar prima in, maar het verdraagt geen vervorming meer. Een doek dat je bij min drie graden oprolt, buigt of hard aantrekt, kan langs de vouwlijn breken, en die breuk is onherstelbaar. Transparante delen zijn hierin het kwetsbaarst, omdat daar geen weefsel in zit dat de spanning opvangt.
De regel voor de winter: kijken, niet aanraken
Praktisch komt het hierop neer. Boven de tien graden mag je alles: ophangen, oprollen, naspannen, schoonmaken. Tussen de vijf en tien graden kun je nog wel bedienen, maar span niet na en rol niet strak op. Onder het vriespunt raak je het doek niet aan. Wil je het afhalen, wacht dan op een mildere dag, ook als dat een week duurt. Dit ene punt voorkomt meer winterschade dan alle andere maatregelen bij elkaar.
Sneeuw: het gewicht is het probleem
Verse, droge sneeuw weegt weinig. Natte sneeuw en sneeuw die is gaan smelten en weer bevriezen, wegen een veelvoud daarvan. Zodra er ergens een plooi of een holling in je doek zit, verzamelt de sneeuw zich daar, wordt de holling dieper en verzamelt zich nog meer. Dat is het mechanisme waardoor een doek dat de hele winter prima hing, op één ochtend uitscheurt. De oplossing is simpel en preventief: zorg dat er nergens een vlak deel is waar iets op kan blijven liggen.
Zorg voor helling en voor spanning
Verticale doeken hebben dit probleem nauwelijks, want daar glijdt alles vanaf. Let dus vooral op de plekken waar een doek min of meer horizontaal loopt: een strook tussen twee daken, een overbrugging boven een opening, of een doek dat onderaan zo slap hangt dat het een bak vormt. Zorg daar voor minstens tien graden afschot naar één zijde, of span een lat onder het doek zodat water en smeltsneeuw altijd een kant op lopen. Een strak gespannen doek is hier je beste bescherming, en dat is meteen dezelfde maatregel die je tegen wind neemt; die staat uitgewerkt in ons artikel over verandadoek en wind.
Sneeuw weghalen: voorzichtig
Ligt er toch een pak sneeuw op een deel van je doek, haal het er dan af, maar niet met een bezem of een schraper. Bij vorst is het doek bros en krast het makkelijk, en een harde borstel op koud pvc laat blijvende schade achter. Duw de sneeuw van onderaf voorzichtig omhoog met je hand of met een zachte bezem zonder druk, zodat hij eraf glijdt. Klop nooit op een bevroren doek. Kun je er niet veilig bij, laat het dan liggen en haal het weg zodra het dooit; dat is beter dan van een ladder vallen.
IJs, condens en groene aanslag
In de winter slaat condens neer op de binnenkant van het doek en kan die ’s nachts bevriezen. Een dun laagje ijs is op zich onschuldig, maar krab het er nooit af: je krast het pvc onherstelbaar. Laat het gewoon dooien. Wat wel aandacht vraagt, is het vocht dat achterblijft. Blijft dat weken staan in combinatie met stof, dan krijg je groene aanslag die zich in het oppervlak vastzet. Ventileren voorkomt het grootste deel; hoe je het verwijdert zonder het materiaal te beschadigen, staat in ons artikel over het schoonmaken en onderhouden van een verandadoek.
Blijven hangen of eraf?
- Laten hangen kan prima als het doek strak staat, nergens water of sneeuw kan blijven liggen en de kwaliteit degelijk is.
- Eraf halen is verstandig bij licht materiaal, bij een vlak dat vol op de wind staat of als je de veranda in de winter toch niet gebruikt.
- Doe dat afhalen in november op een milde dag, niet in januari bij vorst.
- Berg het schoon, volledig droog en losjes opgerold op, vorstvrij en niet in een dichte plastic zak.
Merk je dat je doek na een winter merkbaar stugger is geworden en niet meer soepel terugveert, dan is het materiaal aan het verouderen. Welke kwaliteiten daar het langst tegen bestand zijn, lees je in ons artikel over waar een verandazeil van gemaakt is. Een doek in een zwaardere winterbestendige uitvoering laat je maken via de verandazeilen van Hekwerkwebshop.
