Eigen zeilmakerijMontage in Nederland en BelgiëOfferte binnen 1–2 werkdagen
036 84 54 240

Vrijstaand of aangebouwd: wat het betekent voor dichtzetten

Aangebouwde overkapping tegen de woning

Het verschil tussen een vrijstaande en een aangebouwde overkapping lijkt vooral een kwestie van smaak en plaatsing. Zodra je hem wilt dichtzetten, blijkt het een van de bepalendste factoren te zijn: het aantal zijden dat je moet aanpakken, de windbelasting die erop komt, hoeveel licht je overhoudt en wat de constructie moet kunnen verschilt wezenlijk.

Aangebouwd: één zijde is al klaar

Een overkapping tegen de woning heeft de achterwand al: een gemetselde, isolerende en volledig dichte wand die bovendien warmte vasthoudt. Dat is een grotere voorsprong dan het lijkt. Je hoeft twee of drie zijden te sluiten in plaats van vier, de ruimte profiteert van de restwarmte van de gevel, en de wind kan er niet van achteren onderdoor. Statistisch wordt een aangebouwde overkapping dan ook het hele jaar door meer gebruikt dan een vrijstaande.

Het aandachtspunt zit in de aansluiting op de gevel. Daar komt regen langs, en daar moet het water weg. Een loodslabbe of gootaansluiting die netjes is uitgevoerd scheelt jaren gezeur met vochtplekken op de gevel en in de kopse kant van de balken.

Vrijstaand: vier zijden, vier beslissingen

Een vrijstaande overkapping heeft geen enkele gesloten zijde. Dat is precies de reden waarom hij in de zomer heerlijk zit en in het najaar snel verlaten wordt: de wind komt uit alle richtingen en er is niets dat hem tegenhoudt. Wie zo’n overkapping wil gebruiken buiten de zomer, zet in de praktijk drie zijden dicht en houdt één zijde open — doorgaans de zijde met het mooiste uitzicht of de kant waar de middagzon binnenkomt.

Vrijstaande overkapping in de tuin

Windbelasting valt anders uit

Bij een aangebouwde overkapping neemt de woning een flink deel van de wind weg; de constructie staat in de windschaduw van het huis. Bij een vrijstaande overkapping staat alles vol in de wind, en zodra je een zijde dicht maakt, wordt dat vlak een zeil. De krachten komen terecht op de palen en op de verbinding tussen paal en ligger. Bij een lichte vrijstaande constructie is daarom vaak een extra regel nodig om de spanning te verdelen, en soms een stevigere verankering van de staanders.

Licht en donkerte

Dit wordt het vaakst onderschat. Drie dichte zijden en een gesloten dak maakt een vrijstaande overkapping tot een donker hok, ook op een zonnige dag. Een aangebouwde overkapping heeft hetzelfde probleem, en daar komt bij dat hij vaak ook de kamer achter de gevel verduistert. In beide gevallen is de oplossing hetzelfde: werk met transparante banen in het doek, en niet overal maar precies op de plek waar je zicht of licht wilt houden — op ooghoogte vanaf je stoel, of aan de kant waar de zon in de middag staat.

  • Aangebouwd: twee of drie zijden dicht, transparante baan op ooghoogte.
  • Vrijstaand: drie zijden dicht, de mooiste zijde open houden.
  • Aangebouwd en smal: let op verduistering van de kamer erachter.
  • Vrijstaand op een open kavel: constructie eerst nalopen, dan dichtzetten.

Een smalle tuin verandert de rekensom

In een stadstuin of een smalle achtertuin is de keuze meestal al gemaakt door de ruimte: daar wordt het aangebouwd, tegen de gevel of tegen de achterste muur. Daar speelt een ander punt op: hoe houd je het licht in huis als de overkapping pal voor de achterdeur zit. Een praktijkvoorbeeld daarvan staat in een smalle stadstuin.

Overkapping met doek aan twee zijden

Wat je per situatie kiest

Voor een aangebouwde overkapping werkt een combinatie goed: een vast paneel of dicht doek op de blinde zijde, doek met transparante banen op de windzijde en de voorzijde open of met een los doek voor de wintermaanden. Voor een vrijstaande overkapping is doek bijna altijd de logische keuze, simpelweg omdat je drie zijden aanpakt en glas dan zowel constructief als financieel een heel ander verhaal wordt. De opties staan naast elkaar in de vier manieren van dichtmaken en de materiaalkeuze in een zeil voor een overkapping.

Water: waar het heen moet

Bij een aangebouwde overkapping komt al het dakwater aan één zijde naar beneden en moet het weg bij de gevel. Zonder goot of met een goot die te klein is uitgevoerd, loopt dat water langs de gevel en in de kopse kanten van de balken. Bij een vrijstaande overkapping is er geen gevel maar vaak ook geen aansluiting op een riool, dus het water verdwijnt in de tuin: let dan op de plek waar het uitkomt, want een vaste straal op één punt slaat binnen een seizoen een kuil in het gazon of het grind.

En de regels

Vrijstaand en aangebouwd worden bouwkundig verschillend behandeld, en de afstand tot de erfgrens speelt in beide gevallen mee. Een aangebouwde overkapping valt vaak onder wat zonder vergunning mag, zolang hoogte en oppervlak binnen de grenzen blijven. Bij een vrijstaand bouwwerk wordt vooral de hoogte snel het knelpunt. Het dichtzetten van de zijden verandert daar in de meeste gevallen niets aan, maar het loont om dat vooraf bij de gemeente te laten bevestigen in plaats van achteraf te ontdekken.

Weet je welke zijden dicht gaan, dan is het een kwestie van opmeten en uitvoeren. Dat kan via je overkapping laten dichtmaken, of je laat de verandazeilen op maat maken en monteert ze zelf.

Meer van het blog