Wind is de belangrijkste reden dat verandadoeken kapotgaan. Niet de regen, niet de vorst en meestal ook niet de zon, maar de kracht die een windvlaag op een groot plat vlak uitoefent. Een doek van drie bij twee en een halve meter is zeven en een halve vierkante meter zeil, en dat is precies wat het is: een zeil. Bij windkracht acht staat daar al snel een paar honderd kilo aan kracht op. In dit artikel lees je hoe je die kracht opvangt in plaats van hem te ondergaan.
Waarom een klapperend doek zichzelf sloopt
Een strak gespannen doek beweegt niet en verdeelt de druk gelijkmatig over alle bevestigingspunten. Een doek dat slap hangt gaat bollen, klapt terug en bolt weer, honderden keren per uur. Elke klap is een schok op de zeilogen en op de zomen. Dat is de reden dat schade bijna nooit ontstaat door een enkele storm, maar door een seizoen van kleine bewegingen. Wie zijn doek strak houdt, lost daarmee negentig procent van alle windproblemen op.
Meer bevestigingspunten, minder kracht per punt
De eenvoudigste maatregel is de afstand tussen de bevestigingspunten verkleinen. Zit er om de tachtig centimeter een oog, dan draagt elk oog een fors deel van de belasting en scheurt het eerste oog dat het begeeft de rest mee. Ga naar dertig centimeter, of vijfentwintig op een winderige plek, en de kracht per punt daalt drastisch. Zet die punten rondom, dus ook langs de onderrand: een doek dat onderaan los hangt, vangt de wind als een spinnaker. In ons artikel over het bevestigen van een verandadoek staan de verschillende methodes en hun sterkte op een rij.
Elastisch spannen in plaats van hard vastzetten
Het lijkt logisch om een doek zo hard mogelijk vast te zetten, maar volledig star bevestigen werkt averechts. Een windstoot moet ergens naartoe kunnen. Uv-bestendige elastieken of veerspanners geven een paar centimeter mee en veren daarna terug, waardoor de piekbelasting wordt afgevlakt. Zonder die demping komt de volle klap op het zwakste punt terecht. Kies elastieken die bij ontspannen lengte ongeveer twee derde van de afstand overbruggen; dan staan ze onder lichte voorspanning zonder direct op hun eind te zitten.
Laat de wind ergens door
Een volledig dichtgezette veranda bouwt overdruk op zodra de wind er vol op staat. Laat daarom bewust een uitweg. Dat kan door de onderzoom een paar centimeter boven de vloer te laten eindigen, door een smalle spleet bij de bovenbalk open te houden, of door een van de zijden uit te voeren in open geweven doek. Die laatste optie kost je wat waterdichtheid, maar levert veel rust op in de constructie. Zit je veranda in een windtunnel tussen twee huizen, dan is dit vaak de doorslaggevende maatregel.
Controleer waar je aan vastmaakt
Een doek is nooit sterker dan datgene waar het aan hangt. Bevestig nooit aan een dakgoot, een dunne windveer, een losse plank of een schutting die zelf al wiebelt. Een goede regel: als je er met je volle gewicht aan kunt hangen, kan het doek er ook aan. Kijk ook naar de staanders. Een lichte aluminium veranda is ontworpen om een dak te dragen, niet om als zeilmast te fungeren; bij grote doekvlakken is een extra schoor of een tussenstaander soms nodig.
Wat te doen bij een aangekondigde storm
- Heb je een oprolbaar zeil, rol het dan op en zet het vast. Een opgerold doek vangt vrijwel geen wind.
- Is het doek vast gemonteerd, controleer dan of alle punten nog vastzitten en span na waar het slap hangt.
- Open ritsen niet half. Een half open flap klappert het hardst en scheurt bij de ritstanden uit.
- Haal losse spullen weg die tegen het doek kunnen waaien; een omvallende parasol maakt in een seconde een scheur van een meter.
- Verwacht je windkracht negen of meer en is het doek eenvoudig af te halen, haal het er dan af. Dat is altijd de veiligste optie.
Na de storm: even nalopen
Loop na een flinke storm de zomen en de zeilogen langs. Een oog dat is gaan trekken, herken je aan een lichte vervorming van het materiaal eromheen; dat is het moment om het te laten verzetten, niet als het er straks helemaal uit ligt. Controleer ook de ritsen op verbogen tanden, want die zijn tijdens het klapperen zwaar belast. Kleine schade is nu nog eenvoudig te herstellen. Hoe je zo’n reparatie aanpakt en wanneer je beter naar een zeilmaker gaat, staat in ons artikel over het verandadoek met rits.
Winderige locatie? Kies dan anders
Woon je aan de kust, op een open polderkavel of op een hoek waar de wind altijd staat, kies dan al bij de bestelling voor zwaardere kwaliteit, een dubbelgeslagen zoom met ingelaste band, en punten om de vijfentwintig centimeter. Overweeg ook een oprolbaar verandazeil, zodat je het vlak binnen een minuut kunt wegnemen wanneer het echt gaat waaien. Een doek in die uitvoering laten maken kan via de verandazeilen van Hekwerkwebshop, waar je de zoomafwerking en de afstand tussen de ogen zelf opgeeft.
